<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Tenontosaurus</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tenontosaurus"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Tenontosaurus rootpage-Tenontosaurus skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><i>Tenontosaurus</i></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r183054365">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .Person{font-variant:small-caps}.mw-parser-output table.taxobox{background:white;border:1px solid #72777d;border-collapse:collapse;clear:right;float:right;margin:1em 0 1em 1em}.mw-parser-output table.taxobox>*>*>th{background:#9bcd9b;border:1px solid #72777d;text-align:center}.mw-parser-output table.taxobox.palaeobox>*>*>th{background:#e7dcc3}.mw-parser-output table.taxobox.parabox>*>*>th{background:#b9b9b9}.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.Person,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-name,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-bild,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-zeit{text-align:center}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style>
<table cellpadding="2" class="float-right palaeobox taxobox infobox" id="Vorlage_Taxobox" style="width:300px;margin-top:0.5em;" summary="Taxobox">
<tbody><tr>
<th><i>Tenontosaurus</i>
</th></tr>
<tr>
<td class="taxo-bild" style="font-size:smaller;">
<p><i>Tenontosaurus tilletti</i>
</p>
</td></tr>
<tr>
<th><a href="Erdzeitalter" class="mw-redirect" title="Erdzeitalter">Zeitliches Auftreten</a>
</th></tr>
<tr>
<td class="taxo-zeit"><a href="Unterkreide" class="mw-redirect" title="Unterkreide">Unterkreide</a> (<a href="Aptium" title="Aptium">Aptium</a> bis mittleres <a href="Albium" title="Albium">Albium</a>)<sup id="cite_ref-paul_10_1-0" class="reference"><a href="#cite_note-paul_10-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</td></tr>
<tr>
<td class="taxo-zeit">126,3 bis 107,5 <a href="Mya_(Zeitskala)" title="Mya (Zeitskala)">Mio. Jahre</a>
</td></tr>
<tr>
<th><a href="Fossil" title="Fossil">Fundorte</a>
</th></tr>
<tr>
<td class="taxo-ort">
<ul><li><a href="USA" class="mw-redirect" title="USA">USA</a></li></ul>
</td></tr>
<tr>
<th><a href="Systematik_(Biologie)" title="Systematik (Biologie)">Systematik</a>
</th></tr>
<tr>
<td>
<table class="toptextcells" style="width:100%;">
<tbody><tr>
<td colspan="2"><a href="Dinosaurier" title="Dinosaurier">Dinosaurier</a> (Dinosauria)
</td></tr>
<tr>
<td colspan="2"><a href="Vogelbeckensaurier" title="Vogelbeckensaurier">Vogelbeckensaurier</a> (Ornithischia)
</td></tr>
<tr>
<td colspan="2"><a href="Cerapoda" title="Cerapoda">Cerapoda</a>
</td></tr>
<tr>
<td colspan="2"><a href="Ornithopoda" title="Ornithopoda">Ornithopoda</a>
</td></tr>
<tr>
<td colspan="2"><a href="Iguanodontia" title="Iguanodontia">Iguanodontia</a>
</td></tr>
<tr>
<td colspan="2"><i>Tenontosaurus</i>
</td></tr>
</tbody></table>
</td></tr>
<tr>
<th><a href="Nomenklatur_(Biologie)" title="Nomenklatur (Biologie)">Wissenschaftlicher Name</a>
</th></tr>
<tr>
<td class="taxo-name"><i>Tenontosaurus</i>
</td></tr>
<tr>
<td class="Person"><a href="John_Ostrom" title="John Ostrom">Ostrom</a>, 1970
</td></tr>
<tr>
<th><a href="Art_(Biologie)" title="Art (Biologie)">Art</a>
</th></tr>
<tr>
<td>
<ul><li><i>Tenontosaurus tilletti</i> <small> Ostrom, 1970</small></li>
<li><i>Tenontosaurus dossi</i> <small> Winkler, Murry & Jacobs, 1997</small></li></ul>
</td></tr></tbody></table>
<p><i><b>Tenontosaurus</b></i> („Echse mit Sehnen“) war ein <a href="Dinosaurier" title="Dinosaurier">Dinosaurier</a> aus der Gruppe der <a href="Iguanodontia" title="Iguanodontia">Iguanodontia</a>, der in der <a href="Kreide_(Geologie)" title="Kreide (Geologie)">Unterkreide</a> (<a href="Aptium" title="Aptium">Aptium</a> bis mittleres <a href="Albium" title="Albium">Albium</a>) in Nordamerika verbreitet war.
</p><p>Es wurden zwei Arten <a href="Erstbeschreibung" title="Erstbeschreibung">beschrieben</a>, die <a href="Typusart" class="mw-redirect" title="Typusart">Typusart</a> <i>Tenontosaurus tilletti</i> von der etwa 27 Skelette in der Cloverly-Formation in <a href="Montana" title="Montana">Montana</a> und <a href="Wyoming" title="Wyoming">Wyoming</a> und in der Paluxy-Formation in <a href="Texas" title="Texas">Texas</a> gefunden wurden und <i>Tenontosaurus dossi</i> von dem Schädel und Skelette verschiedener Individuen aus der Twin Mountain–Formation in Texas stammen. An mehreren Stellen wurden ein Exemplar von <i>Tenontosaurus</i> gemeinsam mit mehreren Exemplaren des Raubsauriers <i><a href="Deinonychus" title="Deinonychus">Deinonychus</a></i> geborgen.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Merkmale">Merkmale</h2></div>
<p><i>Tenontosaurus</i> war ein mittelgroßer Iguanodontide und erreichte eine Länge von etwa sieben Metern, wobei sein langer Schwanz fast zwei Drittel der Gesamtlänge ausmachte. Das <a href="Praedentale" title="Praedentale">Praedentale</a>, ein nur bei <a href="Vogelbeckensaurier" title="Vogelbeckensaurier">Vogelbeckensauriern</a> (Ornithischia) vorhandener zusätzlicher Knochen im Unterkiefer vor dem <a href="Dentale" class="mw-redirect" title="Dentale">Dentale</a>, ist von der Seite gesehen keilförmig, von oben gesehen hufeisenförmig. Auf dem Praedentale befanden sich zahnartige Auswüchse. Es ähnelte dem Praedentale mehr basaler Euornithopoda. Das Dentale hatte zwölf Zähne.
</p><p><i>Tenontosaurus</i> hatte 12 Hals-, 16 Rumpf-, 5 <a href="Kreuzbein" title="Kreuzbein">Kreuzbein</a>- und 60 bis 65 Schwanzwirbel. Die <a href="Halswirbel" title="Halswirbel">Halswirbel</a> waren leicht opisthocoel (auf der Hinterseite konkav), die <a href="Wirbel_(Anatomie)#Dornfortsatz" title="Wirbel (Anatomie)">Dornfortsätze</a> waren kurz. Bei ausgewachsenen Exemplaren waren die Wirbelcentra des Kreuzbeins und deren Rippen zusammengewachsen, bei jüngeren noch getrennt. Die zum Körper hin gelegen (proximalen) Schwanzwirbel hatten kurze und breite Wirbelkörper und schmale Dornfortsätze geringer Höhe die nach vorne gebogen waren. Die weiter hinten gelegenen Wirbel wurden länger.
</p><p>Seine Vorderbeine hielt <i>Tenontosaurus</i> vornehmlich gebeugt. Die Mittelhandknochen waren am oberen Ende flach gedrückt und in gespreizter Form angeordnet. Der Vorderfuß hat die Phalangenformel 2.3.3.1(?2).1(?2), der Hinterfuß 2.3.5.5.0. <i>Tenontosaurus</i> hatte also vorne fünf und hinten vier Zehen. Der fünfte Mittelfußknochen war zu einem kurzen Einzelknochen reduziert. Die Zehenendglieder waren schmal und spitz.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Systematik">Systematik</h2></div>
<p><i>Tenontosaurus</i> wurde ursprünglich den <a href="Hypsilophodontidae" title="Hypsilophodontidae">Hypsilophodontidae</a> zugeordnet, einem Taxon, das heute als <a href="Paraphyletisch" class="mw-redirect" title="Paraphyletisch">paraphyletisch</a> angesehen wird. Gegenwärtig gilt <i>Tenontosaurus</i> als der am meisten basal stehende <a href="Iguanodontia" title="Iguanodontia">Iguanodontide</a>. Von den beiden Arten ist <i>Tenontosaurus dossi</i> die ursprünglichere, da sie aus dem <a href="Aptium" title="Aptium">Aptium</a> stammt (<i>Tenontosaurus tilletti</i> aus dem späten Aptium bis mittleren <a href="Albium" title="Albium">Albium</a>) und noch einen Zahn auf der <a href="Pr%C3%A4maxillare" class="mw-redirect" title="Prämaxillare">Prämaxillare</a> hatte.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li><a href="David_B._Norman" title="David B. Norman">David B. Norman</a>: <i>Basal Iguanodontia.</i> In: <a href="David_Weishampel" class="mw-redirect" title="David Weishampel">David Weishampel</a>, <a href="Peter_Dodson" title="Peter Dodson">Peter Dodson</a>, <a href="Halszka_Osm%C3%B3lska" title="Halszka Osmólska">Halszka Osmólska</a>: <i><a href="The_Dinosauria" title="The Dinosauria">The Dinosauria</a>.</i> 2. Ausgabe. University of California Press, Berkeley CA u. a. 2004, ISBN 0-520-24209-2, S. 413–437.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><div class="noresize noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Commons"></span></span></div><b><span class=""><a class="external text" href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tenontosaurus?uselang=de"><span lang="en">Commons</span>: Tenontosaurus</a></span></b> – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien</div>
<ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.prehistoric-wildlife.com/species/t/tenontosaurus.html">Vergleiche zum Menschen</a> (engl.)</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-paul_10-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-paul_10_1-0">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Gregory_S._Paul" title="Gregory S. Paul">Gregory S. Paul</a>: <i>The Princeton Field Guide To Dinosaurs.</i> Princeton University Press, Princeton NJ u. a. 2010, ISBN 978-0-691-13720-9, S. 280, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691167664/the-princeton-field-guide-to-dinosaurs">Online</a>.</span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2023-11-19" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Tenontosaurus&oldid=239274824">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>